اعتصاب کامیون‌داران-رانندگان و مدیریت دوگانه

امید اقدمی

122

دور دوم اعتصاب کامیون‌دارن و رانندگان از اول مرداد ماه آغاز شده است. دور اول این اعتصابات با وعده‌ی بهبود وضعیت رانندگان به صورت موقت متوقف شده بود. بالا رفتن قیمت قطعات یدکی کامیون‌ها، افزایش قیمت سوخت و متناسب نبودن هزینه‌های کامیون با دریافتی رانندگان و کامیون‌داران، اهم مطالبات این اعتصاب است.

در نتیجه این اعتصاب را می‌توان در قالب یک اعتراض صنفی دید. اما وقتی اعتصاب کامیون‌داران و رانندگان را در شرایط موجود اقتصادی و سیاسی ایران مورد توجه قرار دهیم، مفهوم این اعتصاب از سطح صنفی فراتر می‌رود.
مفهوم اعتصاب را باید از نو خواند. اعتصاب در ظاهر امر عبارت است از دست کشیدن کارگران از کار برای رسیدن به یک مطالبه‌ی مشخص. اما اتفاقی که در واقع می‌افتد بسا مهمتر از این است. در اعتصاب مشخص می‌شود آنکه در واقع اضافه ارزش تولید می‌کند و چرخ اقتصاد را می‌چرخاند کارگران هستند و شیشه‌ی عمر انباشت سرمایه با اعتصاب ترک برمی‌دارد. از سوی دیگر در اعتصاب یک مدیریت دوگانه شکل می‌گیرد. این کارگران هستند که در وضعیت اعتصاب مدیریت و کنترل را به عهده می‌گیرند و در حالی که ظاهراً مدیریت سرمایه در دست سرمایه‌سالاران است، اما در واقع این کارگران هستند که فضا را مدیریت می‌کنند.
اینکه یک اعتصاب بتواند به یک اعتراض سیاسی تبدیل شود، در وضعیت معمول وابسته به چندین متغیر اقتصادی و اجتماعی است. اما شرایط ایران شرایط معمول نیست. وقتی تمام سران حکومت یک صدا اعتصاب‌کنندگان را به سرکوب و اعدام تهدید می‌کنند، اعتصاب از لحظه‌ی شروع سیاسی است. جنگ واقعی با اعتصاب شروع می‌شود و حکومت از تمام ابزارهای خود برای سرکوب آن استفاده می‌کند.

به طور عمده دو گرایش در هر اعتصابی وجود دارد. گرایش اول تنها به نتیجه رساندن مطالبات صنفی را در سر دارد و گرایش دوم علاوه بر مطالبات فوری، تغییر سیاسی و ساختاری را نیز در دورنمای خود دارد. گرایش اول وقتی می‌تواند توفق پیدا کند که سرمایه‌دار در معنای خاص و دولت در معنای عام حاضر به برآورده کردن خواسته‌ها و یا حداقل مذاکره باشند. اما این پیشنیازها عملاً در جمهوری اسلامی منتفی است. مذاکره‌ی رژیم ایران در نمایش چنگ و دندان خلاصه می‌شود. در نتیجه گرایش دوم در هر اعتصابی در ایران موضوعیت دارد.

اعتصاب مهمترین و جدی‌ترین ابزار مقابله با حکومت است. حکومت می‌تواند اعتراض خیابانی را به خاک و خون بکشد. حتی مانند نمونه‌ی بشار اسد در مواقع اضطرار می‌تواند شهرهای خود را بمب باران کند. اما اعتصاب و فلج اقتصادی با گلوله و توپ و تانک قابل رفع نیست. این کارگران هستند که تعیین می‌کنند اقتصاد امکان ادامه‌ به روش پیشین را دارد یا نه. کارگری که به جای رفتن به محل کار در خانه‌اش نشسته است را با کدام گلوله و موشک می‌توان به محل کار بازگرداند؟
اعتصاب راه حل نهایی وضعیت موجود برای پیشگیری از تشدید بحران معیشت و حتی جلوگیری از جنگ است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.