گزارشی کوتاه از وضعیت زیسته ی پناهجویان در ترکیه

65

نویسنده: جواد عباسی توللی

واژه های پناهندگی (پناهجویی/مهاجرت) تا آنجا که در تعاریف دانشنامه ای آمده است یعنی پناه بردن و از خطری به سرزمین دیگری گریختن و یا در جستجوی زندگی بهتر، زادگاه خود را ترک کردن. با توجه به همین تعاریف و همینطور با توجه به شرایط فعلی حاکم بر جهان، بسادگی می‌توان نتیجه گرفت که یک انسان پناهنده (پناهجو) تا چه میزان می‌تواند متحمل بی حقوقی و ستم مضاعف گردد. قطعاً تاکنون اخبار و گزارشات کشورها و مناطق پناهجو پذیر را در سراسر دنیا شنیده اید؛ اما روایت زندگی پناهجویان در ترکیه به مراتب از اسفبارترین گزارش‌هایی است که خواهید خواند. بلاشک مقصود از این گزارش مقایسه سطح فلاکت و بی پناهی پناهجویان در ترکیه با وضعیت پناهندگان در دیگر کشورها نیست، بلکه صرفاً انعکاس اوضاع اسفبار پناهجویان در حدود و جغرافیای کشور ترکیه مدنظر است. امید که این یادداشت بتواند التفات کافی را از سوی نهادهای بین المللی و مدافعین حقوق بشر کسب کند.
پیش از هرچیز شاید لازم باشد که به روایت اجمالی از اوضاع دو کمپ پناهجویی در ترکیه بپردازم. کمپ هایی که سازمان ملل و دیگر ارگان‌های بین المللی مستقر در ترکیه کاملا از وجود آن‌ها باخبرند.
کمپ یوزگات: این کمپ امنیتی یا بهتر است بگوییم زندان یوزگات در حوالی آنکارا تمامی شاخصه های یک زندان را داراست. تنها تفاوتش با زندان این است که در ساعاتی مشخص ساکنان کمپ می‌توانند از کمپ خارج شوند. این کمپ پناهجویی که مختص زنان نیز می‌باشد، از حداقل امکانات بهداشتی و تغذیه ای برخوردار است و حتی گزارش‌هایی مبنی بر تن فروشی زنان برای تامین مخارج و مایحتاج ضروری در این کمپ منتشر شده است.
کمپ کورورباش: (حوالی وان) در آمار رسمی ظرفیت این کمپ ۷۵۰ نفر اعلام شده در صورتی که در بعضی روزها بیش از ۲۵۰۰ پناهجو از ملل مختلف در این کمپ تحت نظر پلیس قرار دارند. تمام قوانینی که در مورد یک فرد بازداشتی (مجرم) وجود دارد در مورد پناهجویان ساکن در این کمپ به اجرا گذاشته می‌شود. حتی در بدو ورود کفش‌ها و کمربند پناهجو توسط پلیس ترکیه ضبط می‌شود و افراد تا پایان رسیدگی به پرونده خود بدون مرخصی مجبور هستند در این کمپ بمانند. (روند رسیدگی به پرونده پناهجویان ساکن در این کمپ گاهی تا ماه‌ها طول می‌کشد.) آب کمپ از چاه یا تانکر تامین می‌شود که آن‌هم بصورت یک روز در میان قطع می‌باشد. در اتاق‌های کوچک با ظرفیت چهار نفر گاهی بیش از دوازده نفر نیز نگهداری می‌شوند. وضعیت پزشکی و بهداشتی در کمپ کوروباش همچون دیگر کمپ های مستقر در ترکیه شدیدا اسفبار است و بعضا حداقل امکانات درمانی نیز برای پناهجویان موجود نیست.
بررسی مختصری که از این دو کمپ گفته شد تنها نمونه ای از کمپهای پناهجویی در ترکیه بود و پر واضح است که همه جمعیت چند میلیونی پناهجویان در ترکیه در این کمپ‌ها ساکن نیستند و حدود ۹۵ درصد از پناهجویان در شهرهای مختلف ترکیه پس از نام نویسی در اداره مهاجرت به حال خود رها شده اند. روند نام‌نویسی و دریافت کارت شناسایی این پناهجویان بدین صورت است که پس از مراجعه پناهجو به یکی از دفاتر اداره مهاجرت در ترکیه، صرفاً اسم و مشخصات و دلیل درخواست پناهندگی بصورت کاملاً فرمالیته و در عرض ده الی پانزده دقیقه پرسیده می‌شود. سپس بدون ذره ای راهنمایی و یا حمایتی دیگر، از پناهجو می‌خواهند که چندین ماه بعد (در بعضی موارد تا یکسال بعد) برای دریافت کارت شناسایی مراجعه کند. گفتنی ست نهادهای پشتیبانی مالی و حقوقی از پناهجویان در ترکیه بصورت مشخص وجود ندارد و تنها یک دفتر از طرف اداره مهاجرت، خدمات مشاوره ای ارائه می‌دهد که آنهم فقط سه یا چهار روز در طول هفته مشغول بکار است. طی مدتی که پناهجو کارت شناسایی دریافت نکرده است وی بصورت یک فرد کاملاً بی هویت بوده و دسترسی به خدمات ارزان پزشکی و دیگر خدمات اجتماعی همچون داشتن حساب بانکی، خریدن سیمکارت و… ندارد. همچنین بعلت نداشتن کارت شناسایی رسمی، پناهجویان قادر به اجاره یک سرپناه نبوده و مجبور هستند در پانسیونهای غیر رسمی و خانه های گروهی زندگی کنند که این مکان‌ها از لحاظ بهداشتی، تغذیه ای و امنیتی شرایط قابل قبولی ندارند. در قوانین کشور ترکیه به فرد پناهجو مجوز کار داده نمی‌شود و این بدین معنیست که پناهجویان مجبورند به کارهای سیاه روی بیاورند و همین مساله دست کارفرمایان ترک را برای سو استفاده های متعدد از جمله: نپرداختن حق بیمه، نپرداختن کف دستمزد کارگری، به موقع نپرداختن دستمزدها و در مواردی بالاکشیدن حقوق هفتگی و ماهیانه پناهجویان، باز می گذارد. با توجه به روندی که در مورد قوانین مهاجرتی در ترکیه پیش می‌رود و همینطور پس از تعطیلی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در ترکیه سپردن امورات به اداره مهاجرت ترکیه و نابلدی و بی تجربگی کارمندان اداره مهاجرت برای رسیدگی به پرونده ها، انتظار می رود وضعیت پناهجویان طی ماههای آینده به مراتب بدتر از گذشته باشد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.